swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

Susz owocowy dębniacki

Wpisany przez ŚODR Modliszewice czwartek, 21 kwietnia 2011 07:59

Suszenie jest najstarszą metodą konserwowania żywności. Dawne przepisy zwracały uwagę na to, aby suszyć bardzo powoli. Suszeniem owoców od dawnych lat zajmowała się ludność zamieszkała we wsi Dębniak w gminie Nowa Słupia. Brak jest źródeł historycznych o tej wsi. Wiadomo, że dawniej rósł tam las dębowy i stąd pochodzi nazwa miejscowości. W 1880 r. wieś liczyła 21 domostw. Wszyscy jej mieszkańcy zajmowali się suszeniem owoców w okresie jesiennym. Cechą wyróżniającą i najbardziej charakterystyczną dla suszu dębniackiego jest to, że owoce suszone są na starych tradycyjnych suszarniach ziemnych metodą cieplno-dymną. Przy każdym gospodarstwie stała jedna lub kilka wybudowanych w ziemi suszarni, nad którymi przez całą jesień unosił się dym i zapach suszonych owoców. Zabudowania gospodarcze otoczone były i są nadal dużymi sadami z licznymi drzewami owocowymi. Są wśród nich grusze, jabłonie i śliwy. To stąd mieszkańcy wsi pozyskiwali owoce do suszenia.
Przy pracach związanych z suszeniem owoców zaangażowane były całe rodziny. Dzieci zbierały opadające owoce w sadach, kroiły jabłka na plasterki. Dorośli sypali owoce na skrzynki suszarni, pilnowali ognia, by nie wygasł lub nie palił się zbyt mocno. Przerzucali i wybierali wysuszone owoce. Czynności te trwały od końca sierpnia aż do późnej jesieni. Wszyscy mieszkańcy wsi o tej porze roku zajmowali się tylko suszeniem. Inne prace musiały poczekać. Susz owocowy jest podstawą wielu potraw. Najbardziej tradycyjną z nich jest kompot wigilijny zwany „wodą gruszkową” gotowany zawsze w okresie Świąt Bożego Narodzenia, nie tylko na terenach będących „zagłębiem suszu”, ale i w całym regionie świętokrzyskim.
Znany jest także „garus”, pożywna zupa lub sos.

Źródło: ŚODR Modliszewice