swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

Gryska z Bliżyna

Wpisany przez ŚODR Modliszewice wtorek, 10 maja 2011 08:32

Gryska jest rodzajem bułki, wypiekanej w wąskich, podłużnych formach o wadze około 400 gramów. Ma zapach pieczywa pszennego i lekko słodkawy smak. Postęp w piekarnictwie wyparł gryskę z rynku w latach 80. XX wieku. Dziś tylko starzy piekarze oraz kobiety na wsi próbują ją piec jako lokalną osobliwość. Wypiekana była od prawie 100 lat w Bliżynie i okolicach. Potwierdzeniem tego faktu są wywiady przeprowadzone wśród najstarszego pokolenia kobiet wiejskich oraz miejscowych piekarzy. Produkt ten dość szybko rozpowszechnił się na szeroką skalę i wypiekany był w licznych piekarniach zlokalizowanych w powiatach koneckim, opoczyńskim, iłżeckim, szydłowieckim, przysuskim i częściowo skarżyskim. Nazwa jej pochodzi od nazwy gorszego gatunku mąki, mielonej na kamieniach młyńskich, która była gruboziarnista i ciemna. Nazywana była w tych okolicach gryśną, gryską lub grychą. Później do wypieku zaczęto używać mąki pośledniej (II gatunku) uzyskanej z młynów nowocześniejszych, w których przemiał zboża odbywał się na walcach metalowych. Stopniowo jednak jaśniejsze pieczywo, które wówczas uważano za bardziej luksusowe i zdrowsze, wyeliminowało gryskę z rynku.

Źródło: ŚODR Modliszewice