swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

Świętokrzyskie "naj"

Poprawiony: poniedziałek, 03 marca 2014 19:35 Wpisany przez Dorota Skwark środa, 04 grudnia 2013 18:15

Region świętokrzyski przykuwa uwagę turystów swoimi widokami i wieloma atrakcjami rozsianymi w całej okolicy. Z pewnością jednak nawet mieszkańcy regionu nie wiedzą, lub nie pamiętają, co w świętokrzyskim wyróżnia się pod względem swojej wielkości, powierzchni czy długości. Warto sobie przypomnieć lub uświadomić.

Kilka informacji na temat co w Świętokrzyskiem jest "naj":

• największe miasto pod względem liczby ludności to Kielce (ponad 203 000 mieszkańców);
• najmniejsze miasto pod względem liczby ludności to Działoszyce (ponad 990 mieszkańców);
• największe miasto pod względem powierzchni to Kielce, 109,65 km²,
• najmniejsze miasto pod względem powierzchni to Działoszyce 1,92 km²;
• najmniejsza gmina w świętokrzyskim – Radkowice, powierzchnia 86,32 km²; obejmuje 14 sołectw;
• największa gęstość zaludnienia w mieście – Kielce, 1859 os/km²;
• najmniejsza gęstość zaludnienia w mieście – Zawichost 89 os/km²;
• najwyższy szczyt w Górach Świętokrzyskich to Łysica, 612 m n.p.m.
• najdłuższą rzeką naszego regionu jest Nida, całkowita długość 156,2 km, powierzchnia 3 862 km², powstaje z połączenia Białej i Czarnej Nidy, a łączy się w miejscowości Brzegi, to lewy dopływ górnej Wisły,  do której wpada w okolicach Nowego Korczyna; to najcieplejsza rzeka nie tylko w regionie, ale i w Polsce (temperatura dochodzi do 27 stopni Celsjusza), zyskała miano najbardziej rybnej rzeki w Polsce, gdyż padły tu dwa rekordy w łowieniu ryb drapieżnych – szczupak, 128 cm i sandacz, 109 cm;
• największy zbiornik wodny  w naszym regionie to Zalew Chańcza, zbiornik retencyjny na rzece Czarna Staszowska; powierzchnia lustra zalewu wynosi 340 hektarów (3,4 km²), zaś maksymalna pojemność  to 40 mln m³; głębokość jest zróżnicowana i waha się od 3 do 11 m;
• najstarsza wieś w regionie i należąca do najstarszych w Polsce – Sobótka, powiat opatowski, gmina Ożarów; jak sama nazwa wskazuje odbywały się w niej obrzędy sobótkowe Słowian w czasach pogańskich;
• najdłuższa wieś  w świętokrzyskim to Brzeziny (gmina Morawica), ciągnie się na około 7 km, licząc od Morawicy do rzeki Bobrzy niedaleko Radkowic;
• najdłuższy system jaskiniowy to Chelosiowa Jama – Jaskinia Jaworznicka; jaskinia położona  jest w gminie Piekoszów, jej powierzchnia wynosi 25,83 ha; labirynt korytarzy jaskinirozwinął się w dewońskich wapieniach;  najdłuższa i najgłębsza świętokrzyska jaskinia o długości 3670 m, deniwelacja 61 m - to najdłuższa polska jaskinia po tatrzańskiej;
• najcieplejsze regiony świętokrzyskiego – Niecka Nidziańska i Kotlina Sandomierska;
• najstarsza wolno stojąca kapliczka w regionie i jednocześnie w Polsce to gotycka Kapliczka św. Katarzyny, ufundował ją biskup Zbigniew Oleśnicki w 1430 roku; postawiono ją we wsi Kaplica, dziś już nieistniejącej, w powiecie ostrowieckim, gmina Kunów
• najwyższym drzewem w regionie (do niedawna uważano, że także w Polsce) jest jodła pospolita, mierzy 51 m i ma 270 lat, rośnie w Świętokrzyskim Parku Narodowym;
• najsłynniejsze drzewo w Polsce to nasz dąb Bartek, który rośnie w okolicach Zagnańska, 30 m wysokości, obwód pnia  przy ziemi wynosi 13,4 m, a rozpiętość  korony ok.20x 40 m; Bartek uważany jest także za jedno z największych i najstarszych drzew  w Polsce (ok.670 lat);
• najstarszym cmentarzem w Kielcach jest zabytkowy Cmentarz Stary, powstały między 1801 a 1805 rokiem; na terenie Cmentarza spoczywa wiele zasłużonych dla Kielc osób, np. : porucznik Zbigniew Kruszelnicki, pseudonim „Wilk”, żołnierz AK, a także inni żołnierze AK, czy też Antonina Marcela Gombrowicz, matka pisarza, Witolda Gombrowicza oraz wielu żołnierzy poległych w wojnach napoleońskich i powstaniach: listopadowym i styczniowym;
• najstarszy kościół parafialny to wybudowany w stylu romańskim kościół Św. Idziego w Tarczku, konsekrowany w 1072 roku, zaś najstarszym i jednocześnie największym kościołem  dwunawowym nie tylko w regionie, ale iw Polsce jest  Bazylika Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Wiślicy, ufundowana przez Kazimierza Wielkiego w 1350 roku.