Łysa Góra - nie tylko dla świętokrzyskich czarownic
Wpisany przez Dorota Skwark
poniedziałek, 31 marca 2014 14:52
Od wieków przyjęło się przekonanie, że czarownice urządzały swoje sabaty na „łysych górach”, czyli wzniesieniach pozbawionych drzew, trudno dostępnych, często z kamiennym wałem okalającym szczyt. Najbardziej znana Łysa Góra, owiana legendami i skupiająca na sobie uwagę zarówno kronikarzy jak i bajkopisarzy, położona jest w Górach Świętokrzyskich. Występuje też pod nazwami Łysiec, Święty Krzyż, a jej wysokość to 595 m n.p.m.
Świętokrzyska Łysa Góra ma siostry, rozsiane po całym kraju. Może są one mniej znane, ale noszą taką samą nazwę i często tak samo są podejrzewane o związki z czarownicami czy diabłami. Oto wykaz wspomnianych wzniesień i szczytów:
- Łysa Góra (946 m n.p.m.) – zbocze w Karkonoszach
- Łysa Góra (808 m n.p.m.) – szczyt w Beskidzie Żywieckim (w Paśmie Orawsko-Podhalańskim)
- Łysa Góra (781 m n.p.m.) – szczyt w Beskidzie Wyspowym (w Paśmie Łososińskim)
- Łysa Góra (739 m n.p.m.) – wzniesienie w Pieninach Spiskich
- Łysa Góra (708 m n.p.m.) – szczyt w Górach Kaczawskich
- Łysa Góra (653 m n.p.m.) – szczyt w Beskidzie Małym
- Łysa Góra (641 m n.p.m.) – szczyt w Beskidzie Niskim
- Łysa Góra (616 m n.p.m.) – szczyt w Beskidzie Wyspowym (w masywie Lubonia Wielkiego))
- Łysa Góra (598 m n.p.m.) – szczyt w Górach Bardzkich
- Łysa Góra (594 m n.p.m.) – szczyt w Górach Świętokrzyskich
- Łysa Góra (554 m n.p.m.) – szczyt w Beskidzie Małym
- Łysa Góra (420,0 m n.p.m.) – szczyt na Pogórzu Bukowskim
- Łysa Góra (419 m n.p.m.) – wzniesienie na Wyżynie Olkuskiej
- Łysa Góra (376 m n.p.m.) – szczyt na Pogórzu Strzyżowskim
- Łysa Góra (368 m n.p.m.) – górka w Górach Opawskich, koło Michałkowic
- Łysa Góra (364 m n.p.m.) – szczyt w Górach Sowich
- Łysa Góra – szczyt w Masywie Ślęży
- Łysa Góra – wzniesienie na Wale Żerkowskim
- Łysa Góra – szczyt na Pogórzu Wiśnickim
- Łysa Góra (273,6 m n.p.m.) – wzgórze w Krakowie w woj. małopolskim, położone na Pogórzu Wielickim
- Łysa Góra (206,6 m n.p.m.) – wzgórze w Kazimierzu Dolnym w woj. lubelskim, położone na Płaskowyżu Nałęczowskim
- Łysa Góra (180,2 m n.p.m.) – wzgórze w Chrząchowie w woj. lubelskim, położone na Wysoczyźnie Lubartowskiej
- Łysa Góra (110 m n.p.m.) – wzniesienie i stok narciarski w Sopocie, położone na Pobrzeżu Kaszubskim
- Łysa Góra – wzniesienie w woj. mazowieckim, w mieście Błonie, położone na Równinie Łowicko-Błońskiej
- Łysa Góra – wzniesienie w woj. wielkopolskim, w gminie Czerwonak.
Czarownice mogły urządzać swoje sabaty nie tylko na polskich Łysych Górach. Znana jest Łysa Góra (szczyt) w Beskidzie Śląsko-Morawskim w Czechach, a także wzgórze o tej nazwie na Wysoczyźnie Mińskiej na Białorusi.Ponadto taką nazwę noszą również miejscowości, w Polsce jest ich osiem, ale one raczej nie mają nic wspólnego z sabatami czarownic.
Ponieważ wiedźmy nazywano kiedyś babami, to Babie Góry także są podejrzane o użyczanie czarownicom miejscana ich sabaty. Nie są one jednak tak popularne jak Łyse Góry. Najbardziej znana jest Babia Góra należąca do Beskidu Żywieckiego w Beskidzie Zachodnim, z najwyższym szczytem z nazwą z piekła rodem, a mianowicie Diablak (1725 m n.p.m), często nazywanym właśnie Babią Górą.
Wiele legend i baśni związanych jest z wymienionymi miejscami, a opisane w nich czarownice wiodą prym w tworzeniu tajemniczego, nieco strasznego nastroju, który oddaje enigmatyczny klimat każdego z tych wzniesień.