swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

Zając szarak (Lepuseuropaeus) - ten jeden z najpopularniejszych w Polsce zwierzaków jest ssakiem najchętniej występujących na terenach otwartych, czyli polach uprawnych, łąkach, ale i można go czasem zobaczyć w lesie, choć niezbyt dużym. Nie lubi terenów podmokłych, choć potrafi pływać. To zwierzę roślinożerne, więc jego występowanie ściśle się z tym wiąże.

Cechą charakterystyczną w budowie zająca są jego kończyny (skoki). Tylneskoki(ok. 36 cm) są dłuższe od skoków przednich (ok.20 cm). Uwagę też zwracają uszy, dłuższe od głowy. Skórę, czyli smuż tego sympatycznego ssaka pokrywa kożuch, nazywany turzycą, o włosie dłuższym i gęstszym zimą, a krótszym i rzadszym latem. Ubarwienie turzycy zależne jest nie tylko od pory roku, ale i na przykład klimatu i miejsca występowania zwierzęcia. Ciało zająca ma ok. 75 cm długości i 30 cm wysokości. Długość ogona, zwanego omykiem, waha się w okolicach 10 cm. Zając szarak może ważyć do 5 kg.

 

Zajęcze zaloty, nazywane parkotami, trwają dość długo. Ich początek wypada na miesiące zimowe, ok. stycznia/lutego i mogą trwać aż do sierpnia. Samice zająca mają w tym okresie spore wzięcie wśród samców, zwanych gachami, którzy potrafią się nawet pobić przednimi skokami, podrapać pazurami i pogryźć o swoją wybrankę. Zajęczyca może 3 lub 4 razy wydać na świat małe zajączki w okresie parkotu, ponieważ ciąża trwa tylko 42 dni. Pierwszy miot pojawia się już na początku trwania parkotu, około lutego, a ostatni nawet we wrześniu.  W miocie pojawia się średnio  4 maluszków, całkowicie owłosionych i z otwartymi oczami (w odróżnieniu do królików). Zające nie mają nor, jam czy gniazd, więc młode kocą się w tzw. kotlince, czyli osłoniętym dołku, bruździe, które wybrała matka, np. pod krzaczkiem.

 

 

Zające nie są dobrymi rodzicami. Matki, po wydaniu na świat potomstwa, niezbyt się nim zajmują.  Karmią swoje młode około 2-3 tygodnie, potem je zostawiają. Młode usamodzielniają się i po 6 miesiącach stają się dorosłymi osobnikami.

 

Zające to zwierzęta niechętnie wydające odgłosy. Ich „kniazienie” można usłyszeć jedynie w momencie zagrożenia lub gdy jest ranny, natomiast „muskanie” w okresie parkotu. Popularnie nazywane szaraki mogą dożyć 10 lat, jednak często wcześniej padają łupem drapieżników (lisów, dzikich psów, kotów, jastrzębi i kruków), a także ludzi. Zwierzęta te są łowne z okresem ochronnym  od początku listopada do końca grudnia.

 

Wbrew powszechnie znanej  opinii zając śpi z zamkniętymi oczami. To bardzo płochliwe  zwierzę, gdy czegoś się porządnie przestraszy, ucieka w szoku, nie zwracając uwagi na to, że podczas panicznej ucieczki może sobie zrobić krzywdę.Jego bieg może dochodzić do 80 km/h, a skok bez rozbiegu do ok. 2 m.