Święta Katarzyna - Kapliczka św. Franciszka
Poprawiony: środa, 02 marca 2016 17:05
Wpisany przez Krzysztof Żołądek
wtorek, 10 czerwca 2008 17:50
"Święta Puszcza Jodłowa", jak pisał o niej Stefan Żeromski, kryje wiele skarbów. Wśród nich jest XIX-wieczna kapliczka. W jej drewnianym ołtarzu, obok św. Franciszka znajdują się dwie figurki - Marii i Jezusa. Poniżej kapliczki bije źródełko, także nazwane imieniem św. Franciszka. Tutejsza woda źródlana ma zdaniem wielu cudowne właściwości i ma leczyć wszelkie schorzenia oczu, a nawet ślepotę o czym mówi jedna ze świętokrzyskich legend.
Pierwsza kapliczka została wybudowana tu w 1641 roku przez bernardyńskich braci świeckich z klasztoru w
Świętej Katarzynie. Obecna kapliczka powstała najprawdopodobniej w XIX wieku. Ciekawa i dość wyjątkowa jest jej forma architektoniczna. W porównaniu z podobnymi obiektami znajdującymi się w okolicy, ta jest o wiele bardziej złożona. Od strony źródełka prowadzą do niej schody, tworzące rodzaj postumentu, na którym stoją cztery kolumny podpierające wysunięty do przodu dach. Z kolei wejście do kapliczki znajduje się w podcieniu, a fragment ściany nad kolumnadą (tympanon) jest ozdobiony wnęką, w której umieszczono figurę patrona. Całość wieńczy umieszczona na dachu sygnaturka. We wnętrzu, w bocznych ścianach kapliczki znajdują się okna oświetlające wnętrze, w którym przyciąga uwagę rzeźbiony ołtarz. Wyposażono go w trzy wnęki na figury i kolumienki, a w jego podstawie umieszczono symbol franciszkanów - krzyż otoczony przedramionami, z których jedno ubrano w zakonny habit.
Św. Franciszek z Asyżu żył na przełomie XII i XIII w. Urodził się w bogatej rodzinie kupieckiej, ale rozdał majątek ubogim, a sam podjął życie pustelnicze. Był twórcą idei zakonów żebraczych i założycielem pierwszego z nich - Zakonu Franciszkanów. Najprawdopodobniej to pustelnicze tradycje Świętej Katarzyny miały wpływ na to, iż właśnie temu świętemu poświęcono stojącą u bram Puszczy Jodłowej kapliczkę.
Zarówno o niej, jak i o pobliskim źródełku pisze w "
Legendach Świętokrzyskich" Jerzy Stankiewicz:
"Krynica wypływa u stóp Łysicy, na skraju Puszczy Jodłowej, zaledwie kilkaset metrów od klasztoru w Świętej Katarzynie. W dawnych czasach obfite źródło wylewało się na pobliskie ścieżki leśne. Obecnie jest obudowaną kwarcem studnią, w której jak w lustrze przeglądają się stare jodły. Woda w niej "oddycha" wydobywającymi się na powierzchnię i pękającymi bańkami gazu, a na dnie gotuje się jakby pod spodem czarownice z gołoborza swoje miotły paliły. Źródło od dawien dawna ma stałą temperaturę i nigdy nie zamarza".
W 1910 roku, Aleksander Janowski, założyciel Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, uruchomił w miejscowości Św. Katarzyna, pierwsze schronisko turystyczne w
Górach Świętokrzyskich.
Źródła:
www.niedziela.pl
www.swietokrzyskipn.org.pl