swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

Koniemłoty

Poprawiony: wtorek, 14 sierpnia 2012 13:28 Wpisany przez Jacek Korczyński wtorek, 14 sierpnia 2012 13:10

Położona niedaleko Staszowa wieś powstała na ziemiach należących do benedyktyńskiego klasztoru na Świętym Krzyżu, nadanych przypuszczalnie przez księcia Bolesława Krzywoustego. Dobra koniemłockie - obejmujące, oprócz Koniemłotów, także Święcicę i Tuklecz - były drugim co do wielkości kluczem dóbr łysogórskiego opactwa. Być może jeszcze w końcu XII stulecia zakonnicy wznieśli tu świątynię, która w I połowie następnego wieku została kościołem parafialnym. Koniemłocki pleban Zygfryd występuje w źródłach z 1326 r., natomiast Jan Długosz w „Liber beneficiorum…” odnotowuje drewniany kościół p.w. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny.

Na uwagę zasługuje fakt, że w 1246 r. odbył się tu zjazd dostojników małopolskich z udziałem księcia sandomierskiego Bolesława Wstydliwego. Od 1527 roku Koniemłoty przechodziły na własność kolejnych dziedziców staszowskich: Łaskich, Zborowskich, Tenczyńskich, Opalińskich, Lubomirskich, Sieniawskich, Denhoffów i Czartoryskich. Z inicjatywy Izabeli Czartoryskiej - Lubomirskiej i jej córki Julii, które prowadziły działalność filantropijną i oświatową, w 1815 r. założona została w Koniemłotach szkoła.

Pierwotny drewniany kościół drewniany zniszczył pożar. Obecny został wzniesiony w latach 1637-1649 z fundacji benedyktynów, w drugiej połowie XVIII wieku gruntownie go odnowiono, a w okresie międzywojennym rozbudowano. Koniemłocka świątynia należy do grupy kościołów ścienno-filarowych (do bocznych ścian nawy przystawione są wysokie arkady przejmujące bezpośrednio ciężar sklepienia). Najciekawszym fragmentem kościoła jest, spoczywające na zrębach gotyckich, prezbiterium, nakryte sklepieniem kolebkowym z lunetami. Pojawia się na nim bogata ornamentyka stiukowa kalisko- lubelska.

Obecny wystrój to efekt odnowienia kościoła po pożarze w 1778 r. Późnobarokowy charakter ma ołtarz główny z obrazem Najświętszej Marii Panny, uchodzący dawniej za łaskami słynący. Charakterystyczna jest wysoka na 26 metrów wieża, przylegająca do fasady zachodniej, do której dotyka okrągła baszta. Obok świątyni stoi budynek klasztorny. Z Koniemłotów pochodził ks. Roman Kotlarz, działacz opozycji demokratycznej PRL, uczestnik wydarzeń radomskiego czerwca 1976 roku.

Więcej: www.staszow.pl