Zagość
Wpisany przez Krzysztof Żołądek środa, 29 stycznia 2014 09:06
Niedaleko Pińczowa, nad Nidą, położona jest wieś Zagość. Książę sandomierski Henryk, po pobycie w Ziemi Świętej, sprowadził tu – w 1166 roku – zakon joannitów i ufundował dla nich szpital. Komandorię joannitów bogato uposażył; wzniesiono tu romański kościół p. w. Św. Jana Chrzciciela. Joannici, czyli Suwerenny Rycerski Zakon Szpitalników Św. Jana z Jerozolimy, z Rodos i z Malty to najstarszy z zakonów rycerskich, protoplasta europejskiego szpitalnictwa. Powstał jeszcze przed I krucjatą, wokół włoskiego szpitala Św. Jana Chrzciciela (stąd nazwa zakonu i wezwanie kościoła w Zagości).
Bracia szpitalnicy urzędowali w Zagości do początków XIV w. Po ich odejściu kościół podupadł. Około 1353 r. nową gotycką świątynię ufundował Kazimierz Wielki. W kwietniu 1656 r. została ona zniszczona przez wojska Rakoczego. Wkrótce jednak została odnowiona i rekonstruowana. W początkach wieku XX kościół powiększono. W części starszej jest to więc budowla gotycka z zachowanymi fragmentami romańskiej.
Zagojska świątynia była pierwotnie jednonawowa z prosto zamkniętym prezbiterium. Nawa przekryta była stropem, prezbiterium – sklepieniem krzyżowym. Najciekawszą częścią kościoła Św. Jana Chrzciciela jest jego gotyckie prezbiterium z wąskimi ostrołukowymi oknami i rzeźbionym Orłem Piastowskim na zworniku sklepienia. W jego ścianach, obok arkadowych wnęk i sakramentarium ze starą kratą są dwa portale z XIV wieku.
Na początku lat sześdziesiątych odkryte zostały przy północnej stronie prezbiterium fragmenty romańskie pierwszego kościoła z XII w. Między innymi arkadowy fryz z płaskorzeźbami syren. Inne detale architektoniczne z tego okresu wmurowane są w ściany świątyni. Ściany zostały wzniesione ze starannie obrobionych ciosów miejscowego wapienia. Na innym ciosie znajduje się rysunek smoka, związany być może (analogicznie jak ma to miejsce w kościele w Inowrocławiu) z magiczną funkcją zabezpieczenia przed wstępem złych mocy.
Kościół Św. Jana Chrzciciela w Zagości jest jedynym śladem, który pozostał po pierwszej fundacji Zakonu Św. Jana na terenie Polski.
Prawa autorskie
Wszelkie prawa do zamieszczanych w serwisie zdjęć i tekstów należą do ich autorów. Wykorzystanie do celów druku i kopiowanie na inne strony internetowe zdjęć i tekstów zamieszczonych w serwisie możliwe jest jedynie po otrzymaniu pisemnej zgody autora.
Kontakt z serwisem
Chcesz skontaktować się z autorem tekstu, masz swoją ciekawą propozycję, która może wzbogacić serwis swietokrzyskie.org.pl lub zauważyłeś gdzieś błąd w tekście? Daj nam o tym znać. Na Wasze maile postaramy się odpowiedzieć jak to tylko będzie możliwe, jednak w terminie nie dłuższym niż 24 godziny.
kontakt@swietokrzyskie.org.pl
Jesteś w:
Start 
Warto zobaczyć Miasta, miasteczka i wsie Zagość
Warto zobaczyć Miasta, miasteczka i wsie Zagość
Copyright © 2005-2012 by swietokrzyskie.org.pl