swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

Obelisk upamiętnia bitwę stoczoną 8 lutego 1863 r. w Dwikozach i Słupczy pomiędzy powstańczym oddziałem "Puławiaków" (w dużej mierze składającego się z uczniów Instytutu Politechnicznego w Puławach) a wojskami rosyjskimi. Kierowany przez Leona Frankowskiego i Antoniego Zdanowicza oddział kierował się tego dnia w stronę Wąchocka, by tam połączyć się z oddziałem gen. Langiewicza. Po otrzymaniu wiadomości o wycofaniu się wojsk oddział zmienił kierunek marszu kierując się na Sandomierz, który wojsko opuściło krótko po wejściu do miasta. Wędrujących na drodze w okolicach Dwikozów i Słupczy zaatakowali Rosjanie. Doszło do starcia 3 rotami piechoty i kozakami pułkownika Miednikowa. Rosjanie zaatakowali straż tylną powstańczego oddziału. Po niedługiej i nierównej walce "Puławiacy" zostali rozbici, a pozostałych przy życiu Rosjanie dobijali bagnetami. Zginęło wówczas 66 osób (źródła rosyjskie mówią o 100 ofiarach po stronie polskiej). Mieszkańcy wsi pochowali zabitych w zbiorowej mogile u stóp Góry Winnica.

 

Pomnik  wykonano w formie rozbudowanego cokołu zwieńczonego rzeźbą zrywającego się do lotu orła. Na frontowej ścianie umieszczono tablicę z napisem: "POWSTAŃCOM POLEGŁYM W 1863 R. DWIKOZY". Za pomnikiem, na skarpie ustawiono murowany krzyż.

 

W miejscu tym odbywają się uroczystości patriotyczne, m.in. w Dniu Święta Niepodległości po Mszy Świętej delegacje i poczty sztandarowe wędrują pod Pomnik Powstańców w Dwikozach, gdzie składane są wieńce i wiązanki kwiatów, zapalane są znicze w intencji wszystkich poległych w walce o Niepodległość Ojczyzny.

 

W czerwcu 2012 roku otoczenie pomnika odnowiono, ułożona została m.in. nowa kostka brukowa.