Warto zobaczyć 
Zabytki Tokarnia - Wiatrak z Janika w Parku Etnograficznym
Zabytki Tokarnia - Wiatrak z Janika w Parku Etnograficznym
Tokarnia - Wiatrak z Janika w Parku Etnograficznym
Poprawiony: sobota, 25 października 2014 18:33 Wpisany przez Krzysztof Żołądek sobota, 25 października 2014 17:49
Znajdujący się w sektorze świętokrzyskim Parku Etnograficznego w Tokarni młyn wietrzny powstał w 1861 roku, o czym świadczy napis zachowany na jednym z zastrzałów. Jest to wiatrak typu "koźlak" wybudowany przez cieślę Szymona Mroczkowskiego z Krzyżanówki w gminie Sienno dla włościanina Karola Rokity z Mirca. W 1954 roku budynek został odkupiony przez Władysława Mroczkowskiego i po zdemontowaniu trafił do Janika w gminie Kunów.
Złożony ponownie u nowego właściciela doczekał się kilku przeróbek. Wymieniono w nim m.in. koło paleczne, kamienie młyńskie, odsiewcze i skrzynię mączną. W Janiku zamontowano także nowe śmigi. Po modernizacji wiatrak pracował do 1964 roku. Pięć lat później został wykupiony przez Skarb Państwa, by trafić do skansenu w Tokarni. Jest reprezentantem najstarszego typu popularnych na Kielecczyźnie młynów wietrznych.
Określenie "koźlak" pochodzi od podstawy zwanej kozłem, na której obraca się cała konstrukcja. W tym przypadku jest to konstrukcja słupowo-ryglowa. Wspomniany kozioł potrzymuje słup będący osią budowli. Dzięki temu rozwiązaniu można było odwracać wiatrak tak, by śmigi kierować w stronę wiatru napędzającego cały mechanizm. Służył do tego specjalny dyszel. Wiatrak kozłowy to najstarszy i najbardziej prymitywny typ wiatraka europejskiego.
Budynek jest wykonany z drewna i kryty dwuspadowym gontowym daszkiem. Składa się z dwóch kondygnacji i posiada kompletne wyposażenie młyńskie. W najniższej części znajdują się urządzenia transportujące. Można tu też zobaczyć odsiewacz pytlowy służący do sortowania mlewa. Piętro mieści mechanizm transmisyjny z wałem skrzydłowym, pionowym kołem palecznym, kołem cewkowym, sochą, wrzecionem i paprzycą, czego na próżno szukać w innych zachowanych wiatrakach. Na najwyższej kondygnacji znajduje się także osłonięty drewnianą obudową mlewnik.
Na podstawie:
Materiały informacyjne Muzeum Wsi Kieleckiej
pl.wikipedia.org
wiano.eu
Prawa autorskie
Wszelkie prawa do zamieszczanych w serwisie zdjęć i tekstów należą do ich autorów. Wykorzystanie do celów druku i kopiowanie na inne strony internetowe zdjęć i tekstów zamieszczonych w serwisie możliwe jest jedynie po otrzymaniu pisemnej zgody autora.
Kontakt z serwisem
Chcesz skontaktować się z autorem tekstu, masz swoją ciekawą propozycję, która może wzbogacić serwis swietokrzyskie.org.pl lub zauważyłeś gdzieś błąd w tekście? Daj nam o tym znać. Na Wasze maile postaramy się odpowiedzieć jak to tylko będzie możliwe, jednak w terminie nie dłuższym niż 24 godziny.
kontakt@swietokrzyskie.org.pl
Jesteś w:
Start Warto zobaczyć Zabytki Tokarnia - Wiatrak z Janika w Parku Etnograficznym
Warto zobaczyć Zabytki Tokarnia - Wiatrak z Janika w Parku Etnograficznym
Copyright © 2005-2012 by swietokrzyskie.org.pl